Mersin İş Kazası Avukatı: İş Kazalarında İşçinin Hakları ve Tazminat Süreci

İş kazaları, çalışanların çalışma hayatında karşılaşabileceği en ciddi hukuki ve ekonomik sorunlardan biridir. Bir iş kazası yalnızca olay anında meydana gelen fiziksel zararla sınırlı kalmayabilir; çalışanın tedavi süreci, çalışma gücünü kaybetmesi, gelirinin azalması, mesleki geleceğinin etkilenmesi ve ailesinin ekonomik açıdan zor durumda kalması gibi uzun vadeli sonuçlar da doğurabilir.

Bu nedenle iş kazası sonrasında yalnızca sağlık tedavisinin tamamlanmasına odaklanmak yeterli değildir. Kazanın resmi olarak kayıt altına alınması, SGK bildirimlerinin yapılması, işverenin kusur ve sorumluluğunun değerlendirilmesi, maluliyet veya iş göremezlik durumunun belirlenmesi ve şartları varsa maddi ve manevi tazminat haklarının korunması gerekir.

Mersin iş kazası avukatı desteği, özellikle ciddi yaralanma, sürekli iş göremezlik, meslekte kazanma gücü kaybı veya ölümle sonuçlanan iş kazalarında hukuki sürecin doğru yürütülmesi açısından önem taşıyabilir.

Bu yazıda iş kazasının hukuki anlamı, işçinin sahip olduğu haklar, işverenin sorumluluğu, tazminat türleri, kusur değerlendirmesi, SGK işlemleri ve iş kazası tazminat süreci hakkında ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

İş Kazası Nedir?

İş kazasının hukuki açıdan değerlendirilmesinde olayın yalnızca işyerinde meydana gelip gelmediğine bakılmaz. Kazanın çalışanın işiyle ve sigortalılık ilişkisiyle bağlantısı da önem taşır.

SGK'nın açıklamalarına göre bir olayın iş kazası olarak değerlendirilebilmesi bakımından sigortalılık, bir olayın meydana gelmesi ve bu olay sonucunda çalışanın bedenen veya ruhen engelli hâle gelmesi gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.

Dolayısıyla çalışma sırasında meydana gelen her olayın hukuki niteliği somut olayın özelliklerine göre incelenmelidir.

Hangi Durumlar İş Kazası Sayılabilir?

İş kazaları farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Örneğin;

• İşyerinde makine veya ekipman kullanırken meydana gelen kazalar,
• İnşaat alanında düşme veya yüksekten düşme,
• İşyerinde kullanılan araçların neden olduğu kazalar,
• İşveren tarafından görevlendirilen çalışanların görev sırasında geçirdiği kazalar,
• İşin yürütümü nedeniyle meydana gelen trafik kazaları,
• İşyerinde meydana gelen fiziksel yaralanmalar,
• Çalışanın iş nedeniyle maruz kaldığı ve sağlık zararına yol açan bazı olaylar,

somut olayın özelliklerine göre iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.

Bu nedenle bir olayın iş kazası olup olmadığı konusunda yalnızca işverenin veya çalışanın yaptığı ilk değerlendirmeye dayanmak yerine olayın hukuki ve fiili koşullarının incelenmesi gerekir.

İş Kazası Sonrasında İşçinin Hakları Nelerdir?

İş kazasına uğrayan bir çalışanın sahip olabileceği haklar olayın niteliğine, yaralanmanın derecesine, çalışma gücü kaybına, kusur durumuna ve diğer koşullara göre değişebilir.

SGK tarafından iş kazası sigortası kapsamında sağlanan haklar arasında geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri, evlenme ödeneği ve cenaze ödeneği gibi haklar bulunmaktadır. SGK ayrıca iş kazası sigortasından sağlanan haklardan yararlanabilmek için genel olarak belirli bir prim günü sınırı aranmadığını belirtmektedir.

Bunun yanında, şartların oluşması hâlinde işverenin hukuki sorumluluğundan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri de gündeme gelebilir.

İş Kazasında Maddi Tazminat Hakkı

İş kazası sonucunda çalışan ekonomik bir zarara uğramışsa, olayın özelliklerine göre maddi tazminat talep edilmesi mümkün olabilir.

Maddi tazminatın kapsamı her olayda aynı değildir. Çalışanın uğradığı gerçek zarar, çalışma gücü kaybı, gelir durumu, yaşı, mesleği, kazanın etkileri ve kusur oranı gibi birçok faktör değerlendirmeye alınabilir.

İş Göremezlik Nedeniyle Oluşan Zararlar

Çalışanın iş kazası nedeniyle geçici veya sürekli şekilde çalışma gücünün etkilenmesi ekonomik sonuçlar doğurabilir.

Özellikle kalıcı bir çalışma gücü kaybı söz konusu olduğunda çalışanın gelecekte elde etmesi beklenen kazançlar bakımından zarar hesabı gündeme gelebilir.

Bu hesaplama yalnızca mevcut maaşa bakılarak yapılmaz. Somut olayın özelliklerine göre çalışma gücü kaybı, yaş, gelir, meslek, yaşam süresi ve diğer aktüeryal unsurlar değerlendirilir.

Tedavi ve Diğer Ekonomik Zararlar

İş kazası sonrasında ortaya çıkan tedavi, bakım veya başka ekonomik zararların niteliğine göre tazminat hesabında değerlendirilmesi söz konusu olabilir.

Bu nedenle kazaya ilişkin;

• Hastane raporları,
• Muayene belgeleri,
• Tedavi evrakları,
• İlaç ve sağlık giderlerine ilişkin belgeler,
• İş göremezlik raporları,
• Gelir belgeleri,

gibi belgelerin mümkün olduğunca düzenli şekilde saklanması önemlidir.

İş Kazasında Manevi Tazminat

İş kazası çalışanın yalnızca ekonomik durumunu değil, fiziksel ve psikolojik bütünlüğünü de etkileyebilir.

Özellikle ağır yaralanma, kalıcı sakatlık, uzuv kaybı veya kişinin yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyen sonuçların ortaya çıkması hâlinde manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.

Manevi tazminatın amacı ekonomik zararı birebir karşılamak değil, kişinin yaşadığı elem, üzüntü ve kişilik değerlerindeki ihlalin hukuken telafi edilmesine katkı sağlamaktır.

Manevi tazminat miktarı belirlenirken olayın ağırlığı, yaralanmanın niteliği, tarafların kusur durumları ve somut olayın diğer özellikleri dikkate alınır.

İş Kazası Sonucu Ölüm Gerçekleşirse Ne Olur?

İş kazasının ölümle sonuçlanması durumunda hukuki süreç yalnızca hayatını kaybeden çalışan açısından değil, geride kalan hak sahipleri açısından da önem taşır.

Ölüm hâlinde SGK mevzuatı kapsamında hak sahiplerine yönelik çeşitli sosyal güvenlik hakları gündeme gelebilir. SGK, iş kazası sigortası kapsamında ölüm geliri ve cenaze ödeneği gibi hakları da düzenlemektedir.

Bunun yanında şartların oluşmasına bağlı olarak ölen çalışanın yakınlarının maddi ve manevi tazminat talepleri de değerlendirilebilir.

Destekten Yoksun Kalma Zararı

Çalışanın ölümü nedeniyle ekonomik desteğinden mahrum kalan kişiler açısından destekten yoksun kalma zararının değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Burada yalnızca çalışanın kazadan önce elde ettiği gelir değil, destek ilişkisi, hak sahiplerinin durumu, çalışanın yaşı, yaşam beklentisi ve diğer hukuki ve aktüeryal unsurlar dikkate alınabilir.

Bu nedenle ölümle sonuçlanan iş kazalarında tazminat hesabının uzmanlık gerektiren çok yönlü bir değerlendirme olduğu unutulmamalıdır.

İşverenin İş Kazasındaki Sorumluluğu

İşverenin çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumaya yönelik yükümlülükleri bulunmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması veya gerekli tedbirlerin yeterli şekilde uygulanmaması, somut olayın koşullarına göre işverenin hukuki sorumluluğunu gündeme getirebilir.

Örneğin;

• Gerekli iş güvenliği eğitimlerinin verilmemesi,
• Kişisel koruyucu donanımların sağlanmaması,
• İş ekipmanlarının güvenli hâle getirilmemesi,
• Tehlikelerin tespit edilmemesi,
• Risklere karşı gerekli önlemlerin alınmaması,
• Denetim ve gözetim yükümlülüklerinin gereği gibi yerine getirilmemesi,

iş kazasının oluşumunda etkili olmuşsa işverenin sorumluluğu açısından değerlendirilebilir.

Ancak her iş kazasında otomatik olarak işverenin tamamen kusurlu olduğu sonucuna varılamaz. Somut olayın koşulları, tarafların davranışları ve kazanın meydana geliş şekli birlikte incelenmelidir.

İş Kazasında Kusur Oranı Neden Önemlidir?

İş kazası tazminatlarında kusur değerlendirmesi önemli bir yere sahiptir.

Kazanın meydana gelmesinde işverenin, çalışanın veya başka kişilerin davranışlarının etkisi bulunabilir. Bu nedenle olayın nasıl gerçekleştiğinin teknik ve hukuki açıdan ortaya konulması gerekir.

Örneğin çalışanın iş güvenliği kurallarına aykırı davranıp davranmadığı, işverenin gerekli eğitimleri verip vermediği, kullanılan ekipmanın güvenli olup olmadığı ve gerekli denetimlerin yapılıp yapılmadığı gibi konular incelenebilir.

SGK'nın çalışanların yükümlülüklerine ilişkin güncel açıklamalarında da iş sağlığı ve güvenliği bakımından çalışanın yükümlülükleri bulunduğu ve tazminat değerlendirmesinde çalışanın kusuru ile işverenin iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülüklerinin birlikte değerlendirilebileceği belirtilmektedir.

Bu nedenle iş kazası dosyalarında kusur oranı, tazminat hesabını doğrudan etkileyebilecek önemli unsurlardan biridir.

İş Kazası SGK'ya Nasıl Bildirilir?

İş kazasının resmi olarak bildirilmesi, hem sosyal güvenlik haklarının kullanılabilmesi hem de olayın kayıt altına alınması açısından önemlidir.

SGK'nın güncel açıklamasına göre 4/a kapsamında hizmet akdiyle çalışan sigortalıların geçirdiği iş kazaları işveren tarafından yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, SGK'ya ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmelidir.

İşverenin iş kazası bildirim yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesi çeşitli sonuçlar doğurabilir. SGK, süresinde bildirim yapılmaması hâlinde bildirim tarihine kadar sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin işverenden tahsil edilebileceğini ve ayrıca idari yaptırım uygulanabileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle iş kazasının işveren tarafından bildirilip bildirilmediğinin takip edilmesi önemlidir.

İş Kazası Sonrasında Hangi Belgeler Saklanmalıdır?

Bir iş kazası sonrasında ileride ortaya çıkabilecek hukuki süreç bakımından belge ve kayıtların korunması oldukça önemlidir.

Mümkün olduğunca;

• Hastane raporları,
• Acil servis kayıtları,
• Epikriz belgeleri,
• İstirahat raporları,
• SGK kayıtları,
• İş kazası bildirimi,
• Olay tutanakları,
• İş güvenliği eğitim belgeleri,
• Tanık bilgileri,
• Fotoğraf ve video kayıtları,
• Maaş ve ücret belgeleri,
• Tedavi giderlerine ilişkin belgeler,
• Varsa bilirkişi raporları,

saklanmalıdır.

Özellikle iş kazasının meydana geldiği yerdeki kamera kayıtlarının bulunması hâlinde bu kayıtların korunması önem taşıyabilir. Kamera kayıtlarının belirli süre sonra silinebileceği dikkate alınarak gerekli hukuki adımların gecikmeden değerlendirilmesi yararlı olabilir.

Mersin İş Kazası Tazminat Davası Nasıl İlerler?

İş kazası nedeniyle tazminat süreci her dosyada aynı şekilde ilerlemez. Öncelikle kazanın nasıl gerçekleştiği ve çalışanın hangi zararlara uğradığı belirlenmelidir.

Genel olarak süreçte;

1. İş kazasının tespit edilmesi,
2. Sağlık kayıtlarının ve kaza belgelerinin toplanması,
3. SGK kayıtlarının incelenmesi,
4. İşverenin ve diğer ilgililerin kusur durumunun değerlendirilmesi,
5. Çalışanın iş göremezlik veya meslekte kazanma gücü kaybının belirlenmesi,
6. Maddi ve manevi zararların değerlendirilmesi,
7. Uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi,
8. Gerekli başvuru ve dava süreçlerinin yürütülmesi,

gibi aşamalar gündeme gelebilir.

Burada önemli olan, her iş kazası dosyasının kendine özgü koşullara sahip olmasıdır. Bu nedenle yalnızca başka bir dosyadaki tazminat miktarına bakılarak sonuç tahmini yapmak doğru değildir.

İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İş kazası tazminatı için herkese uygulanabilecek tek bir sabit hesaplama bulunmaz.

Hesaplamada olayın niteliğine göre;

• Çalışanın yaşı,
• Geliri,
• Mesleği,
• Çalışma gücü kaybı,
• Kusur oranları,
• Kaza sonucunda meydana gelen zarar,
• Çalışanın gelecekteki kazanç ihtimali,
• Destek ilişkileri,
• Tedavi ve bakım ihtiyaçları,

gibi birçok unsur dikkate alınabilir.

Bu nedenle internette yer alan genel tazminat hesaplama örneklerinin belirli bir dosyanın sonucunu kesin olarak göstermesi mümkün değildir.

İş Kazasında Arabuluculuk ve Dava Süreci

İş kazası nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıklarda başvurulacak hukuki yol, talebin niteliğine ve somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.

İş kazası dosyalarında yalnızca “dava açılır” şeklinde hareket etmek yerine, öncelikle hangi hakların talep edileceğinin ve hangi hukuki prosedürün uygulanacağının belirlenmesi gerekir.

Özellikle iş kazasının ağır yaralanma veya ölümle sonuçlandığı durumlarda; SGK hakları, işverenin sorumluluğu, maddi tazminat, manevi tazminat ve diğer hukuki sonuçların birbirinden ayrılarak değerlendirilmesi önemlidir.

Bu noktada Mersin iş kazası avukatı tarafından dosyanın bütün yönleriyle incelenmesi, sürecin daha sağlıklı şekilde planlanmasına yardımcı olabilir.

İş Kazalarında Zamanaşımı Süresi Var mı?

İş kazalarından kaynaklanan tazminat taleplerinde zamanaşımı konusu son derece önemlidir.

Zamanaşımı süresi; talebin hukuki niteliğine, olayın özelliklerine, zararın türüne ve uygulanacak yasal düzenlemelere göre değişebilir. Ayrıca iş kazasının ölümle veya yaralanmayla sonuçlanması gibi durumlar da değerlendirmede önem taşıyabilir.

Bu nedenle “iş kazalarında zamanaşımı her zaman şu kadardır” şeklinde genel ve her dosyaya uygulanabilecek tek bir süre vermek doğru değildir.

Hak kaybı yaşanmaması için iş kazasının gerçekleştiği tarihten itibaren mümkün olan en kısa sürede hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.

İş Kazasında İşveren “Şikâyet Etme, Masraflarını Karşılarım” Derse Ne Yapılmalı?

İş kazalarından sonra bazı durumlarda çalışanlara olayın resmi mercilere bildirilmemesi veya tutanakların gerçeğe aykırı düzenlenmesi yönünde baskı yapılabilir.

Çalışanın bu tür durumlarda aceleyle belge imzalamaması ve olayın gerçek şekilde kayıt altına alınmasına dikkat etmesi gerekir.

Özellikle sağlık açısından ciddi bir yaralanma söz konusuysa olayın resmi kayıtlarının oluşturulması, sağlık raporlarının alınması ve mevcut delillerin korunması önem taşır.

Bir belgenin imzalanması veya işverenle yapılan bir anlaşmanın geçerliliği ise belgenin içeriğine ve somut koşullara göre değerlendirilmelidir.

Mersin İş Kazası Avukatı Desteği Neden Önemlidir?

İş kazası dosyaları iş hukuku, sosyal güvenlik hukuku, tazminat hukuku ve gerektiğinde ceza hukuku bakımından birden fazla hukuki konuyu aynı anda gündeme getirebilir.

Özellikle ağır yaralanma, sürekli iş göremezlik veya ölümle sonuçlanan kazalarda dosyada;

• SGK kayıtları,
• İş kazası tespitleri,
• Sağlık raporları,
• Kusur raporları,
• İş güvenliği belgeleri,
• Tanık anlatımları,
• Kamera görüntüleri,
• Ücret ve çalışma kayıtları,
• Aktüeryal hesaplamalar,

gibi çok sayıda delilin değerlendirilmesi gerekebilir.

Bu nedenle Mersin iş kazası avukatı arayan kişilerin yalnızca dava açılıp açılmayacağına değil, olayın başından itibaren hak kaybı yaşanmaması için hangi delillerin toplanması ve hangi hukuki adımların atılması gerektiğine de dikkat etmesi gerekir.

İş Kazası Geçiren İşçi İlk Olarak Ne Yapmalı?

İş kazası yaşayan çalışanın öncelikle sağlık durumunu güvence altına alması gerekir. Ardından olayın resmi şekilde kayıt altına alınması önem taşır.

Pratik olarak;

1. Sağlık Kuruluşuna Başvurun

Yaralanmanın boyutu küçük görünse bile gerekli sağlık kontrolünün yapılması önemlidir.

2. İş Kazasının Kayıt Altına Alındığından Emin Olun

İşveren tarafından gerekli bildirimlerin yapılıp yapılmadığı takip edilmelidir. SGK, iş kazası bildirimlerinin elektronik olarak yapılabildiği resmi bir uygulamaya da sahiptir.

3. Belgeleri Saklayın

Tüm sağlık raporları, tutanaklar ve diğer belgeler korunmalıdır.

4. Tanıkları Belirleyin

Kazayı gören kişilerin kim olduğu ve olay hakkında hangi bilgileri verebilecekleri not edilmelidir.

5. Delilleri Koruyun

Kamera görüntüleri, fotoğraflar, mesajlaşmalar ve diğer ilgili kayıtların kaybolmaması için gerekli önlemler alınmalıdır.

6. Hukuki Durumu Gecikmeden Değerlendirin

Özellikle ciddi yaralanma veya kalıcı sağlık problemi varsa, tazminat ve diğer haklar bakımından profesyonel hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.

Mersin'de İş Kazası Avukatı Ararken Nelere Dikkat Edilmeli?

İş kazası nedeniyle hukuki destek arayan kişinin, avukatın dosyanın niteliğine uygun hukuki değerlendirme yapabilecek deneyime sahip olup olmadığını araştırması önemlidir.

Özellikle iş kazası dosyalarında yalnızca tazminat talebinin değil; SGK sürecinin, kusur değerlendirmesinin, sağlık raporlarının, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ve delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Mersin'de meydana gelen iş kazalarında olayın gerçekleştiği işyeri, işverenin kayıtları, sağlık kuruluşları, SGK işlemleri ve diğer delillerin bulunduğu yerler de sürecin yürütülmesinde önem taşıyabilir.

Bu nedenle Mersin iş kazası avukatı desteği alınmadan önce dosyanın bütün yönleriyle değerlendirilmesi ve izlenecek hukuki yolun somut olay üzerinden belirlenmesi yararlı olacaktır.

İş Kazası Hakkında Sık Sorulan Sorular

İş kazası geçiren işçi tazminat alabilir mi?

İş kazası sonucunda çalışanın uğradığı zararın niteliğine ve işverenin hukuki sorumluluğuna göre maddi ve manevi tazminat talepleri gündeme gelebilir. Ancak her iş kazasında otomatik olarak belirli bir tazminat miktarının ortaya çıkacağını söylemek mümkün değildir.

İş kazasını SGK'ya kim bildirir?

4/a kapsamında çalışan sigortalıların iş kazası, kural olarak işveren tarafından bildirilir. SGK'nın güncel açıklamasına göre işverenin kazayı kolluk kuvvetlerine derhal, SGK'ya ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmesi gerekir.

İş kazasında işveren her zaman kusurlu mudur?

Hayır. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, çalışanın davranışları ve kazanın meydana geliş şekli birlikte değerlendirilir. Kusur oranı somut olayın koşullarına göre belirlenir.

İş kazasında hem SGK'dan hem işverenden hak talep edilebilir mi?

SGK'nın iş kazası sigortası kapsamında sağladığı haklar ile işverenin hukuki sorumluluğundan doğabilecek tazminat talepleri farklı hukuki temellere dayanabilir. Hangi hakların talep edilebileceği somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.

İş kazası nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?

Kazanın çalışanın kişilik değerleri, beden bütünlüğü veya yaşamı üzerinde oluşturduğu zararın niteliğine göre manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.

İş kazası ölümle sonuçlanırsa aile tazminat isteyebilir mi?

Ölümle sonuçlanan iş kazalarında hak sahipleri bakımından SGK'dan doğan hakların yanında, şartları oluştuğunda maddi ve manevi tazminat talepleri de gündeme gelebilir.

İş kazasında kusur oranı neden önemlidir?

Kusur değerlendirmesi, işverenin ve diğer ilgililerin sorumluluğunun belirlenmesinde ve tazminat hesabında önemli bir unsur olabilir. Bu nedenle kazanın oluş şeklinin ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekir.

İş Kazasında Hak Kaybı Yaşamamak İçin Hukuki Süreç Önemlidir

İş kazası, çalışanın hayatını yalnızca kaza anında değil, uzun yıllar boyunca etkileyebilecek ciddi sonuçlar doğurabilir. Geçici iş göremezlikten sürekli çalışma gücü kaybına, tedavi giderlerinden maddi ve manevi zararlara kadar birçok farklı hukuki konu aynı dosyada gündeme gelebilir.

Bu nedenle iş kazası sonrasında yalnızca sağlık tedavisinin tamamlanmasıyla sürecin sona erdiği düşünülmemelidir. Kazanın resmi olarak kayıt altına alınması, SGK işlemlerinin takip edilmesi, delillerin korunması, kusur durumunun belirlenmesi ve varsa tazminat haklarının değerlendirilmesi gerekir.

SGK'nın güncel düzenlemelerine göre iş kazası sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri gibi önemli sosyal güvenlik hakları bulunmaktadır. Bunun yanında somut olayın şartlarına göre işverenin hukuki sorumluluğundan kaynaklanan tazminat talepleri de gündeme gelebilir.

Mersin iş kazası avukatı Bilal Kurtbeyoğlu, iş kazası sonrasında ortaya çıkan hukuki sürecin değerlendirilmesi, işçinin haklarının belirlenmesi, delillerin incelenmesi ve somut olayın özelliklerine göre izlenebilecek hukuki yolların değerlendirilmesi konusunda hukuki destek sunmaktadır.

İş kazası nedeniyle ciddi şekilde yaralanma, sürekli iş göremezlik veya ölüm meydana gelmesi hâlinde, hak kaybı yaşanmaması adına hukuki durumun mümkün olduğunca erken değerlendirilmesi önemlidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. İş kazalarında tazminat, zamanaşımı, kusur, SGK hakları ve uygulanacak hukuki prosedür somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden, kişiye özel hukuki değerlendirme yapılması gerekir.